II Co 1657/20

 

POSTANOWIENIE

Dnia 2 czerwca 2021r.

Starszy Referendarz Sądowy Ludmiła Kobylińska

w Sądzie Rejonowy Poznań-Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu, Wydział II Cywilny

po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2021r. w Poznaniu

na posiedzeniu niejawnym

sprawy egzekucyjnej z wniosku Provident Polska SA z siedzibą w Warszawie

prowadzonej przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym Poznań Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu Kamila Getnera w sprawie Km 634/19

przeciwko dłużnikowi Alfredowi Pacyńskiemu

w przedmiocie skargi wierzyciela na czynności komornika sądowego w postaci postanowienia z dnia 1 grudnia 2020r. w zakresie podstawy prawnej umorzenia postępowania oraz obciążenia wierzyciela opłatą egzekucyjną

 

Postanawia:

  1.       oddalić skargę na czynności komornika,
  2.       w trybie art. 759 § 2 k.p.c. zmienić pkt.5 postanowienia z dnia 1 grudnia 2020r. poprzez wykreślenie zobowiązania dłużnika do zwrotu opłaty egzekucyjnej wierzycielowi.

 

St.Ref.sąd. Ludmiła Kobylińska

 

UZASADNIENIE

 

            Wierzyciel Provident Polska SA z siedzibą w Warszawie złożył skargę na czynności Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu Kamila Getnera w sprawie o sygnaturze akt Km 634/19, domagając się uchylenia postanowienia z dnia 1 grudnia 2020r. w zakresie umorzenia postępowania w trybie art. 824 §1 pkt 4 kpc, uchylenia postanowienia w zakresie pkt.5 tj. obciążenia wierzyciela opłatą w kwocie 272,05 zł. Wierzyciel żądał na podstawie art. 759 § 2 k.p.c. zobowiązania komornika do wydania postanowienia o umorzeniu zgodnie z art. 824 §1 pkt 2 kpc oraz obciążenia komornika kosztami postępowania skargowego.

            Komornik sądowy Kamil Getner podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.

            Referendarz sądowy zważył, co następuje:

            Zarzuty podniesione przez skarżącego nie zasługują na uwzględnienie.

            Zgodnie z art. 767 kpc uczestnikom postępowania egzekucyjnego przysługuje skarga na czynności komornika. Skargę wnosi się w terminie tygodniowym od dnia dokonania czynności, gdy strona lub osoba, której prawo zostało przez czynność komornika naruszone bądź zagrożone, była przy czynności obecna lub była o jej terminie zawiadomiona; w innych przypadkach − od dnia zawiadomienia o dokonaniu czynności strony lub osoby, której prawo zostało przez czynność komornika naruszone bądź zagrożone, a w braku zawiadomienia − od dnia powzięcia wiadomości przez skarżącego o dokonanej czynności. Skarga wniesiona została w ustawowym terminie.

            Postępowanie egzekucyjne inicjowane jest przez wierzyciela i to on zgodnie z art. 797 kpc jest jego gestorem, decydując, w jaki sposób egzekucja ma byc prowadzona. Przepisy kodeksu postępowania cywilnego nakładają na wierzyciela szereg obowiązków, których wykonanie umożliwia organowi egzekucyjnemu prowadzenie egzekucji. To wierzyciel ma możliwość podejmowania stosownych kroków prawnych w celu ochrony swoich interesów i jego czynności określają kierunek toku postępowania egzekucyjnego. Ponosi on też konsekwencje swoich działań i zaniechań.  

            Zgodnie z art. 824 § 1 pkt 2 KPC postępowanie egzekucyjne umarza się w całości lub części z urzędu, m.in. jeżeli dłużnik nie ma zdolności sądowej. Umorzenie wskutek braku zdolności sądowej nastąpić może dopiero wówczas, gdy w terminie wyznaczonym przez organ egzekucyjny brak ten nie zostanie usunięty – o ile jest możliwy do usunięcia (§ 2).

            Szczególny przypadek utraty zdolności sądowej w postaci śmierci dłużnika w toku postępowania egzekucyjnego został jednak uregulowany odrębnie w art. 819 § 1 kpc. Zgodnie z tym przepisem organ egzekucyjny zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci wierzyciela lub dłużnika. Postępowanie podejmuje się z udziałem spadkobierców zmarłego albo – w zakresie w jakim dotyczy ono praw i obowiązków wynikających z działalności gospodarczej – zarządcy sukcesyjnego, jeżeli został ustanowiony zarząd sukcesyjny. Jeżeli spadkobiercy dłużnika nie objęli spadku albo nie są znani, a nie ma kuratora spadku, sąd na wniosek wierzyciela ustanowi dla nich kuratora, chyba że egzekucja dotyczy roszczeń wynikających z działalności gospodarczej, a został ustanowiony zarząd sukcesyjny.

Natomiast z art. 824 § 1 pkt 4 wynika, iż jeżeli wierzyciel w ciągu sześciu miesięcy nie dokonał czynności potrzebnej do dalszego prowadzenia postępowania lub nie zażądał podjęcia zawieszonego postępowania, postępowanie umarza się w całości lub części z urzędu. Ustawodawca wprowadził domniemanie zaniechania prowadzenia egzekucji przez wierzyciela niepodejmującego aktywnej roli w postępowaniu.

            Przełożenie norm prawnych na sytuację w sprawie prowadzi do konkluzji, że skoro do kontynuacji postępowania egzekucyjnego niezbędne jest wskazanie spadkobierców dłużnika, a wierzyciel dysponuje środkami prawnymi prowadzącymi do ich ustalenia, brak aktywności wierzyciela przez okres 6 miesięcy skutkuje umorzeniem postępowania z urzędu. W razie zawieszenia postępowania, w tym z powodu śmierci dłużnika, wierzyciel powinien podjąć „czynności potrzebne do dalszego prowadzenia postępowania”, a więc m.in. zainicjować postępowanie spadkowe, do czego uprawnia go art. 1025 KC. Wobec braku jakiejkolwiek aktywności po stronie wierzyciela, termin sześciu miesięcy biegł począwszy od zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Gdyby wierzyciel nie pozostawał bierny i podjął przewidziane prawem czynności zmierzające do kontynuowania postępowania egzekucyjnego, brak byłoby podstaw do jego umorzenia.         Bezczynność na którymkolwiek z etapów postępowania egzekucyjnego skutkuje jego umorzeniem (zob. m.in. postanowienie SR dla Warszawy Pragi - Południe w Warszawie z 30 września 2019 r. II Co 1436/19).

            Odmienna wykładnia musiałaby oznaczać, że postępowanie egzekucyjne po śmierci dłużnika mogłoby być zawieszone właściwie bezterminowo w razie bezczynności wierzyciela, co jest rażąco sprzeczne z opisanym celem ustawodawcy, który nie dopuszcza do takiego stanu nawet w postępowaniu rozpoznawczym, w którym odrębnie uregulowano skutek w postaci umorzenia postępowania w przypadku utraty przez stronę zdolności sądowej (art. 182 § 1 pkt 3 kpc) i w przypadku śmierci strony (art. 182 § 1 pkt 5 kpc). Podważa to tezę wierzyciela, iż na etapie postępowania egzekucyjnego mimo obligatoryjnego zawieszenia postępowania z art. 819 kpc, komornik powinien stosować dalej idące środki w postaci umorzenia postępowania wobec utraty zdolności sądowej dłużnika. Wierząc w racjonalność ustawodawcy należy uznać kompletność tego unormowania, a brak analogicznej przyczyny umorzenia, jak w art. 182 §1 pkt 5 kpc za zabieg celowy. Nawet jeśli skutki w połączeniu z regulacjami fiskalnymi są dotkliwe dla wierzyciela.

            Wobec umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 824 §1 pkt 4 kpc rozstrzygnięcie komornika w przedmiocie ustalenia opłaty w oparciu o art. 29 ust. 4 ustawy z dnia 28 lutego 2018r. o kosztach komorniczych (ukk) jest słuszne. Również wysokość tej opłaty jest prawidłowo obliczona.

            Jednak referendarz sądowy dostrzega konieczność skorygowania postanowienia z dnia 16 września 2020r. jak w punkcie 2 niniejszego postanowienia.

Zgodnie z art 29 ust. 1 ukk w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela albo na podstawie art. 824 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego, wierzyciela obciąża opłata stosunkowa w wysokości 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania. W sprawie Km 634/19 nie zachodzą okoliczności enumeratywnie wskazane w dalszej części tego przepisu, które pozwalają wierzycielowi zwolnić się od poniesienia tej opłaty i na obciążenie nią dłużnika. Opłata z art. 29 ust. 1 ukk obciąża wierzyciela, stąd nieprawidłowo komornik sądowy orzekł o obowiązku jej zwrotu przez dłużnika.

                       

St.Ref.sąd. Ludmiła Kobylińska

 

Pouczenie

Od doręczonego postanowienia można wnieść skargę bezpośrednio do Sądu Rejonowego Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu albo za pośrednictwem poczty, w terminie tygodniowym o dnia otrzymania. Nadanie pisma urzędowego jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu.

Rejestr zmian dla: II Co 1657/20

Podmiot odpowiedzialny:
Sąd Rejonowy Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu
Wytworzył:
b/d
Opublikował:
Natalia Okoniewska
Dokument z dnia:
2022-09-21
Publikacja w dniu:
2022-09-21
Opis zmiany:
b/d
Podmiot odpowiedzialny:
Sąd Rejonowy Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu
Wytworzył:
b/d
Opublikował:
Natalia Okoniewska
Dokument z dnia:
2022-09-21
Publikacja w dniu:
2022-09-21
Opis zmiany:
b/d